Cultuurlandschap en erfgoed

De grote verscheidenheid aan landschappen, dorpen en bijbehorende cultuurhistorie maken Noord-Holland uniek. De provincie vindt dit belangrijk. Daarom houdt ze bij ruimtelijke ontwikkelingen rekening met cultuurhistorie.

De provincie is 4 werelderfgoederen rijk: de Waddenzee, de Beemster, de Stelling van Amsterdam en de Amsterdamse grachtengordel en divers ander bijzonder erfgoed, zoals de Westfriese Omringdijk, het oude polderlandschap, de dijkenstructuur en de vele monumenten - van molens en boerderijen tot oude industriële, militaire en religieuze gebouwen.

Behoud waardevolle landschappen

De provincie wil waardevolle landschappen behouden, want landschap is belangrijk voor de kwaliteit en identiteit van de woon- en leefomgeving, maar ook voor toerisme en recreatie.

Een aantal Noord-Hollandse landschappen zijn van internationale betekenis: 4 landschappen staan op de Unesco Werelderfgoederenlijst.

Ruimtelijke ontwikkelingen

Om het landschap te sparen, moeten nieuwe ontwikkelingen zo veel mogelijk binnen bestaand bebouwd gebied gepland worden. Bij noodzakelijke uitbreiding is het van groot belang dat deze een bijdrage levert aan de identiteit en kwaliteit van de specifieke plek.

Een aantal structuren in onze provincie is identiteitsbepalend voor het landschap. Denk aan dijken, molens en stolpboerderijen. Deze structuren gaan over gemeentegrenzen heen. Daarom zorgt de provincie Noord-Holland  ervoor  dat deze structuren blijven bestaan. 

Leidraad Landschap en Cultuurhistorie

De Leidraad Landschap en Cultuurhistorie is vernieuwd. De Leidraad Landschap en Cultuurhistorie 2018 (vastgesteld door Gedeputeerde Staten op 10 april 2018) is een provinciale handreiking voor het inpassen van nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen in het landschap, zoals bebouwing, agrarische bedrijven, infrastructuur of vormen van energieopwekking.

De Leidraad geeft gebiedsgerichte én ontwikkelingsgerichte beschrijvingen en biedt zo toepasbare informatie over de manier waarop ruimtelijke ontwikkelingen kunnen bijdragen aan de kwaliteit van de leefomgeving. De provincie beoogt met deze Leidraad om samen met bijvoorbeeld gemeenten, ontwikkelaars en initiatiefnemers te werken aan het behouden en versterken van de ruimtelijke kwaliteit van het landschap en de cultuurhistorie.

De Leidraad Landschap en Cultuurhistorie 2018 is een digitaal document en bestaat uit een introductiedeel met onder andere informatie over de opzet van de Leidraad en de juridische doorwerking, een deel met gebiedsgerichte informatie (ensembles en structuren) en een voorbeeldenbank.

De Leidraad 2018 is in de Provinciale Ruimtelijke Verordening (PRV) verankerd in artikel 15 (ruimtelijke kwaliteitseis). De Leidraad 2018 treedt op 1 mei 2018 in werking. Voor projecten waarvoor op het moment van vaststellen al een ontwerpbesluit ter inzage heeft gelegen, geldt een overgangsregeling (zie Leidraad 2018 bij ‘introductie, juridische doorwerking’). Hier is de Leidraad Landschap en Cultuurhistorie (2010) (pdf 17,6 mb) nog van kracht.

In de informatiekaart Landschap en Cultuurhistorie staat een algemeen overzicht van landschap en cultuurhistorie van provinciaal belang.

Steunpunt Monumenten en Archeologie Noord-Holland

De provincie ondersteunt gemeenten bij het opstellen van een Omgevingsvisie op het gebied van landschap en cultuurhistorie. Gemeenten kunnen met vragen over erfgoed, archeologie, monumentenzorg, herbestemming, cultuurlandschap en cultuurhistorie in de omgevingswet terecht bij het steunpunt Monumenten en Archeologie. Het steunpunt informeert onder meer over beleid, vergunningsaanvragen, archeologisch onderzoek, wetgeving en restaureren. Ook ontwikkelt het steunpunt diverse activiteiten over de verschillende onderwerpen.