Weblog: Oproep aan het Rijk: Laat los

U zult er de afgelopen dagen wellicht over gelezen hebben. Er is een doorbraak op het gebied van het Wonen-en-Vliegen-dossier rond Schiphol. Eindelijk mogen kantoren, kassen, scholen of loodsen getransformeerd worden tot woningen. Daarin heeft de provincie het voortouw genomen. Waar ik me aan stoor, is dat het Rijk ons daarbij niet de ruimte biedt die we nodig hebben.

We liepen er al jaren tegenaan: strenge regelgeving stond in bepaalde zones rondom Schiphol geen uitbreidingen of verandering van de bestemming toe. De buurgemeenten van de luchthaven ondervonden hier hinder van, vooral bij het bouwen van woningen binnen hun kernen.

Onder aanvoering van de provincie is het gelukt om met Schiphol, Amsterdam, Haarlemmermeer en alle andere omliggende gemeenten één lijn te vormen. Daarbij is mij duidelijk geworden dat de gemeenten heel goed in staat zijn hun taken uit te voeren die zij na de decentralisatie hebben gekregen. Zij kunnen prima de afweging maken over woningbouw, willen toekomstige bewoners informeren over mogelijke hinder en rekenschap geven van hun besluiten. En toch krijgen provincie en gemeenten niet het volle vertrouwen van het Rijk.

Het Rijk is niet helemaal consequent. Het Rijk heeft zelf bepaald dat de provincies aan het roer staan bij ruimtelijke ordening. Dat we in de regio met elkaar moeten bepalen waar de ambities liggen. En toch moeten we voor elke aanpassing terug naar Den Haag. Of zij komen elk half jaar langs met de vraag: ‘Gaat het wel goed?’. Wat levert decentralisatie dan aan het eind van de streep op?

In dit dossier is gebleken dat de provincie een bestuurslaag van betekenis is. Wij zijn degenen die de regionale partijen bijeen hebben gebracht en een doorbraak hebben geforceerd door met een gezamenlijk gedragen plan te komen. In het hele Wonen-en-Vliegen-dossier waren we het met elkaar eens. Er is helderheid voor de inwoners: mensen die kiezen om in dit gebied te gaan wonen, weten wat ze te wachten staat. En mochten er toch klachten zijn, dan kan men terecht bij de eigen gemeente (in plaats van bij Schiphol). De gemeenten zijn hier goed op voorbereid.

We hebben een helder, transparant plan geformuleerd. Gebaseerd op gefundeerde uitgangspunten. Maar vervolgens dreigt Den Haag toch weer met hogere wetgeving te komen, die uiteraard leidend is. Dat is verwarrend, bovendien werkt het belemmerend. Het is ook hinderlijk dat het Rijk advies vraagt aan een overlegorgaan als de Omgevingsraad Schiphol (ORS) die niet over ruimtelijke ordening gaat, maar over niet-fysieke zaken zoals het aantal vluchten.

Daarom zou ik het Rijk willen verzoeken zelf minder wispelturig te zijn. Bij de decentralisatie zijn taken en verantwoordelijkheden verdeeld. De mate waarin de ‘verdeler’ vertrouwen geeft en heeft, bepaalt - mijns inziens - in grote mate het succes. Dat hebben wij in ieder geval op dit dossier bewezen. Ik verwacht van onze collega’s in Den Haag een werkwijze die ook van ons wordt verwacht: Wees consequent, - daardoor - betrouwbaar en: Laat los.

Joke Geldhof
1 juli 2016

Uitgelicht

Portretfoto Joke Geldhof