Weblog: Klimaatakkoord biedt te weinig antwoorden

11 september 2018

De economie draait op volle toeren. Onze provincie doet het zelfs nog iets beter dan het landelijk gemiddelde. De arbeidsmarkt is al drie achtereenvolgende kwartalen gespannen: de vraag naar arbeid neemt fors toe evenals het aantal vacatures.

Afgelopen maand meldde CBS dat de prijs voor woningen 9% hoger is in vergelijking met het jaar ervoor. De vraag naar woonruimte overstijgt het aanbod ruim. Waar het optimisme in Europa fors daalt, stijgt dat in Nederland naar een recordhoogte van 96 %. Dat is natuurlijk prachtig. Er is weer van alles mogelijk. Na talloze bezuinigingen, is er weer geld om te investeren. Ik wil die positieve stemming niet verpesten, maar met een te roze bril op, loop je ook sneller risico’s. Op zich is daar niets mis mee, immers wie niets durft die niet wint. Maar een gebrek aan realiteitszin kan ook leiden tot roekeloze risico’s. Een voorbeeld daarvan wil ik er uitlichten: het klimaatakkoord.

Met een eensgezindheid en euforie zelden gezien in de politiek, neemt ons landje met dit akkoord het voortouw in Europa. Een ambitie waar op zich niets mis mee is. Het gaat volgens McKinsey echter wel tot 2040 om een investering van zo’n tien miljard jaarlijks. En daar zit mijn zorg. Er zijn nog talloze vragen waar niemand een antwoord op heeft. Ik pik er enkele uit.

Als in 2040 alle auto’s elektrisch zijn, hebben we vijf energiecentrales nodig van de omvang van de Amsterdamse Nuoncentrale. Die overigens dichtgaat. En om nog maar een vervolgvraag te stellen, waarom zou in 2040 waterstof niet de favoriete brandstof zijn? Kenners geloven daarin. En vergeet niet: waterstof is het meest voorkomende element op aarde.

Nog zo een: Nederland van het gas af. Waarom nemen wij hier het voortouw terwijl andere landen juist inzetten op aardgas? Onze economie draait al decennia op deze relatief schone brandstof. Er is een fantastische gasinfrastructuur met een economische waarde van zo’n 100 miljard. Wat gaat die transitie kosten? Wat doet het met onze concurrentiepositie? Wat is het effect op de economie? Kijkend naar mijn eigen provincie, kunnen de gevolgen groot zijn. Onze glastuinbouw investeert fors in geothermie en komt er wel. Andere sectoren die wel moeten investeren en de landen om ons heen niet, zien hun concurrentiepositie straks verslechteren. Hebben ze op het Binnenhof hierbij stilgestaan in hun euforie over het akkoord? Weten Nederlanders dat dit leidt tot een verhoging van de belasting op energie?

Nog zo een: alle kolencentrales moeten op termijn dicht. Probleem is alleen dat drie van de vijf Nederlandse kolencentrales nieuw zijn. Zo ging de kolencentrale op de Maasvlakte in 2016 open. Om welke kapitaalsvernietiging gaat het hier? Wat zijn de kosten voor de eigenaren van die centrales? Is erover nagedacht of ze een andere bestemming kunnen krijgen, zoals het verstoken van biomassa? Hoe compenseren we het verlies van energie? Door het te importeren? Voor hetzelfde geld kan het dan ook zo maar van bruinkoolcentrales afkomstig zijn.

U begrijpt het: er zijn zoveel vragen waarop geen antwoord is. En dan heb ik het nog niet eens over de hoevraag. Hoe gaan we dit allemaal doen?

Dat geeft mij maar ik denk ook vele Nederlanders een ongemakkelijk gevoel. Natuurlijk: we staan op het punt van overgang van oude naar nieuwe energie, van oude naar nieuwe economie. Maar hierbij is transparantie een must, waaronder dat het een grote impact gaat hebben en dat het zowel bewoners als bedrijven veel geld gaat kosten. De realiteitszin moet groter dan nu het geval is. Anders verliezen we het draagvlak voor deze mooie ambitie waar niemand tegen kan zijn.

Uitgelicht

Portretfoto Jaap Bond